گزنه یاخرجوشله در کنار رودخانه های وفس به فراوانی می روید                                                                                                                            شهنازى: گياهى است علفى، چندساله، پايا، دوپايه و به ندرت تك پايه، سبز، زرد افراشته يا برخاسته و ريزوم دار به ارتفاع ۱۰۰- ۵۰ سانتى متر داراى كرك هاى گزنده، ساقه آن علفى، كمى زاويه دار و چهارپهلو تقريباً ضخيم و خيلى كم انشعاب پوشيده از كرك هاى گزنده، برگ سرنيزه اى تخم مرغى در قاعده نيم قلبى، نوكدار، در دو سطح پوشيده از كرك هاى گزنده، گل هاى آن بسيار ريز، سبزفام، ميوه قندقه تخم مرغى تا بيضوى و محتوى آلبومين روغن دار است. برگ ها بخش دارويى اين گياه را تشكيل مى دهد. رنگ برگ ها سبز روشن و متقابل است. بهترين زمان برداشت و جمع آورى برگ هاى اين گياه از ارديبهشت تا شهريورماه است. انتشار عمومى گياه گزنه در نقاط مرطوب ايران خصوصاً نواحى شمالى، غربى و مركزى است. در برگ گزنه، كلروفيل، كاروتن، گزانتوفيل، فلاون و فلاونول موجود است. گزنه به صورت خوراكى به عنوان مدر، پائين آورنده قند و اسيد اوريك و به صورت موضعى در درمان برخى از بيمارى هاى پوستى و مو از جمله اگزما، بيمارى هاى التهابى و حتى در درمان ريزش مو مورد استفاده قرار مى گيرد. در طب گذشته گزنه به عنوان مدر، ضدالتهاب و مقوى قوه باه مورد مصرف بوده است. از فرآورده هاى موجود در بازار مى توان به داروى پروستاتان اشاره كرد كه گزنه يكى از اجزاى متشكله اين دارو است. اين گياه را بايد دور از نور و رطوبت نگهدارى كرد. 
بيمارى هاى پوستى و مو از جمله اگزما، بيمارى هاى التهابى و حتى در درمان ريزش مو مورد استفاده قرار مى گيرد. در طب گذشته گزنه به عنوان مدر، ضدالتهاب و مقوى قوه باه مورد مصرف بوده است. از فرآورده هاى موجود در بازار مى توان به داروى پروستاتان اشاره كرد كه گزنه يكى از اجزاى متشكله اين دارو است. اين گياه را بايد دور از نور و رطوبت نگهدارى كرد.

گراز  که در وفس به نام دومقوز شناخته می شود حیوانی است قوی جثه و به رنگ سیاه و به اندازه یک

اسکوترلا نام يك فسيل است اين فسيل مربوط به يك سخت پوست است كه ۳۰ ميليون سال پيش در درياهاي كم عمق مي زيسته  فسيل مربوط به اين سخت پوست را مدتي پيش در وفس يافته ام كه حاكي از اين است كه وفس در دوره اي از تاريخ دريايي كم عمق بوده است. در وفس فسيلهاي زيادي از جانوران آبزي مي توان يافت.